Sivut kuvina
PDF
ePub

a

Y RHAGYMADRODD. yn dirgel daro ar ryw Athrawiaeth | Gyfnewidiad, Anghwanegiad, neu csodedig, neu ryw Ddefod gan fodd arall, gwasanaethed lyn ogymoladwy yn Eglwys Loegr, neu frif yn gyffredinol ; Gwnaethpwyd yn hytrach holl Eglwys Gatholig y rhan fwyaf o'r Cyfnewidiadau, Crist) a'r cyfryw na arwyddocaent naill ai, yn gyntaf, er manylach ddia, eithr oeddynt lwyr-wagsaw gyfarwyddo'r Gweinidogion ar

gorwag. Ond y cyfryw newid bob rhan o Wasanaeth Duw: a jadau a ddygwyd attom (gan bwy hyn a wnair yn bennaf yn y Cabynnag, dan ba rith, neu i ba ber- lendar a'r Rubric: neu, yn ail, er wyl bynnag) a welem ar ryw fe- adrodd yn briodolach ryw eiriau sur yn llesol a buddiol, nyní o wir neu ddywediadau a arferwyd gynt, barodrwydd ewyllys a ymfoddlon- trwy leferydd cysonach i dafodasom ynddynt: nid o herwydd ein iaith yr amserau 'presennol, ac cymmell trwy nerth dadl i hynny, er mwyn egluro yn amlyccach in hargyoeddi y gorfyddai gwneu- ryw eiriau a dywediadau eraill a ibur y newidiadau dywededig: ddygent arwyddocâd amwys, nen canys llawn ddiogel yw gennym a oeddynt hylithr i gamgynimeryn ein meddyliau (ac wele ni iad: neu, yn drydydd, er adrodd yma yn proffesu hynny i'r byd oll) yn rhuglach, y cyfryw rannau o'r nad yw'r Llyfr, megis yr ydoedd Ysgrythyr Lan, ă ddoded o fewn o'r blaen wedi ei sefydlu trwy Gyt- y Liturgi, y rhai yn awr a drefnraith, yn cynnwys ynddo ddim wyd i'w darllain ; yn enwedig yngwrthwyneb i Air Duw, nac i yn yr Epistolau a'r Efangylau, ac Athrawiaeth iachus, na dim na amryfal leoedd eraill, yn ol Cyfallo Gŵr duwiol â chydwybod dda ieithiad diweddaf y Bib}: a barnei arfer ac ymddarostwng iddo, ac wyd yn gymhesur anghwanegu yn na ellir ei iawn-ymddiffyn yn er eu gweddus leoedd, ryw Weddïau, ben pwy bynnag a'i gwrtliwyne- a Ffurfiau o Ddiolwch wedi eu bo; os caniatteir iddo Gymmeriad cymhwyso i achlysurau priodol ; cyfiawn a hygar, y cyfryw o wir yn bennodol,

i'r sawl y sydd ar y iawnder cyffredin a'r a ddylid ei Môr, gyd a Gwasanaeth am Fedroddi i bob Ysgrifenadau Dynion, ydd y sawl sydd o oedran addyn enwedig y cyfryw a osodir all: fedach ; yr hwn er nad oedd mor an trwy Awdurdod, ac yn gyfar- angenrheidiol pan luniwyd y Llyfr tal â'r Cyfieithiadau rhagoraf o'r cyntaf, er hynny, o herwydd cynYsgrythyr Lân ei hun.

nyddiad Anabaptism, a yınlusgAm hynny ein diben cyffredin odd i'n mysg ni trwy benrhyddol ni yn hyn o waith ydoedd, nid der yr amseroedd diweddar, a boddloni nac un blaid nac arall aeth yr awrhon yn angenrheidiol, yn neb rhyw un o’u gofynion ac a all fod yn fuddiol rhag llaw i anrhesymmol; ond gwneuthur yr fedyddio Priodorion yn ein Planbyn i'r eithaf o'n dealldwriaeth wledydd tramor, ac eraill a droër ni, a ddirnadasom a dueddai fwyaf i'r Ffydd. Od oes a ddeisyfio at ddiffyniad Heddwch ac Undeb gyfrif hyspysach o bob Cyfnewidyn yr Eglwys, i beri Parch, ac i iad yn un rhan o'r Liturgi, cymamog i Dduwioldeb a Defosiwn mered y boen i gyd gymharu'r ynghyhoedd Wasanaeth Daw; ac Llyfr hwn â'r cyntaf: nid oes ami dorri ymaith achlysur oddi wrth men na chaiff weled yn eglur yr y sawl a geisiant ganllaw i wrth achos a oedd o'r Cyfnewid. ddadleu a chynhemu yn erbyn A chan i ymegnïo fel hyn i Liturgi'r Eglwys. Ac am a ber- dala ein dyledswydd yn hyn o thyn i'r amrywiadau oddi wrth y Orchwyl pwysfawr, megis dan Lyfr cyntaf, pa un bynnag ai trwy olwg Duw, ac i gymmeradwyo ein

5

a

AM WASANAETH YR EGLWYS. purdeb yn y peth (hyd a oedd | thur gan neb arall ond ganddynt ynom) i gydwybodau pawb oll; er hwy eu hunain : er hynny i gyd, bod yn hyspys i ni mai ammhosibl y mae gennym obaith da am a gyf yw boddloni pawb (pan fo'r fath lwynir yma, ac a holwyd yn ddiamrywiaeth o'athrylith, o ffansi, ac wyd iawn ac a ddiheurwyd gan o brïod-elw yn y byd), ac nad Gymmanfeydd y ddwy Dalaith, y allwn ddisgwyl y bydd'i wýr o derbynir ef hefyd ac y cymmerir ysprydoedd terfysgus, gorphwyll- yn dda gan gynnifer oll o Feibion us, a chyndyniog, ymfoddloni i Eglwys Loegr ag sy sobr, heddyddim o'r dull yma a ellir ei wneu- chol, a gwir gydwybodus.

AM WASANAETH YR EGLWYS. Nb erioed ddim wedi ei ddyn 1 uso'r dduwiolche weddus. Prefin wedi ei gyfwerthu mor gadarn, blannu i mewn yn ei lle Historiau trwy synwyr dyn, yr hwn mewn amhëus ; Legendau, llïaws o Atyspaid aniser ni's llygrwyd : me- tebion, Gwersi

, Adwersi gweigion, gis, ym mhlith pethau eraill, y Coffadwriaethau, a Seneddolion; mae'n eglur ddigon wrth y Gwedd- megis yn gyffredinol pan ddeïau Cyffredin yn yr Eglwys y chreuid un Llyfr o'r Bibl, cyn darrhai a elwir yn sathredig, Gwasan- fod darllain tair neu bedair pennod aeth Duw; bonedd a dechreuad o hono, y cwbl ond hynny a adewcyntaf pa rai, pe chwilid am dan- id heb ei ddarllain. Ac yn y wedd ynt ym mysg gwaith yr hen Dad- hon y dechreuid Llyfr Esay yn yr au, fe geid gweled nad ordein- Adfent, a Llyfr Genesis yn Septuuiwyd y Gwasanaeth hwnnw, ond gesima ; eithr eu dechreu y wnaid er amcan daionus, ac er mawr yn unig, heb orphen eu darllain ddyrchafiad Duwioldeb. Canys byth. A'r un funud yr arferid hwynt-hwy a drefnasant y matter am y Llyfrau eraill o'r Ysgrythyr felly, fel y darllenid yr holl Fibl Lan. A chyd â hynny, lle mynnai drosto (neu y rhan fwyaf o hono) S. Paul, fod dywedyd y cyfryw unwaith yn y flwyddyn : gan am. Iaith wrth y bobl yn yr Eglwys, canu wrth hynny, fod i'r Gwyr ag a allant hwy ei deall, a chaffael Llên, ac yn enwedig i'r sawl a llesad o'i chlywed; y Gwasanfyddent Weinidogion y Gynnull. aeth yn yr Eglwys hon o Loegr eidfa, allu (trwy fynych ddarllain (er ys llawer Aynyddoedd) a a myfyrio Gair Duw) fod wedi ym- ddarllenwyd yn Lüdin i'r bobl, yr ddarparu i Dduwioldeh, a bod hef hwn nid oeddynt hwy yn ei ddeyd yn aplach i annog eraill

, trwy all; ac felly yr oeddynt ya unig Ddysgeidiaeth iachus, i'r un peth, yn clywed a'u clustiau, ond eu ac i allu gorthrechu dadl y rhai a calonnau, a'u hyspryd, a'u meddwrthwynebent y Gwirionedd. Ac wl, oedd yn ddiadeilad oddi wrtho. ym mhellach, fel y gallai'r bobl Ac heb law hynny, er darfod i'r (trwy glywed beunydd ddarllain hên Dadau barthu'r Psalmau yn yr Ysgrythyr Lân yn yr Eglwys) saith ran, a phob un o honynt gynnyddu'n wastad fwyfwy a elwid Nocturn; yn awr, er yu mewn gwybodaeth am Dduw, a hwyr o amser, ychydig o hondyfod i garu yn gynhesach ei wir ynt a ddywedid beunydd, gan eu Grefydd ef.

mynych ad-ddywedyd, a gadu'r Ond, er ys talm o fynyddoedd, darn arall heibio, heb yngan un y darfu newidio, torri, ac esgeul- 1 gair. Gyd â hynny, nifeiri a cha

AM WASANAETH YR EGLWYS. ledrwydd y Rheolau y rhai a el- | fod yn wir, rhai yn amheus, rhai yn wid y Pica, ac aniryfal gyfnewid wag ac o ofer-goel ; ac nid ydys yn ian Gwasanaeth, oedd yr achos, ordeinio darllain dim ond pur wir fod mor galed ac mor, rwystrus droi Air Duw, yr Ysgrythyr Lân, neu'r at gyfnodau'r Llyfr yn unig; mc- cyfryw a seilir arni yn eglur : a gis yn fynych o amser y byddai hynny yn y cyfryw Iaith a Threfn mwg o drallod yn chwilio am y ag y sydd esmwythaf a hawsat peth a ddarllenid, nag yn ei ddar eu deali gan y Darllenwyr, a'r llain wedi ei gael.

Gwrandawyr. Y mae hefyd yn Pelly wrth ystyried yr anghym- fwy cymmwynasol, yn gystalo mesurwydd hwnnw, fe a osodir herwydd ei fyrred, ač o herwydd yma y cyfryw Drefn, fel y diwy- eglured ei Drefn, ac o herwydd gir yr unrhyw bethau. 'Ac, er bod y Rheolau yn ychydig o nifer, mwyn parodrwydd yn y matter ac yn hawdd. yma, y tynnwyd Calendar i'r un Å lle bu cyn hyn amrywiaeth rhyw bwrpas, yr hwn sydd eglur a mawr wrth ddywedyd a chanu yn hawdd ei ddeall; ym mha un (hyd yr Eglwysi o fewn y Deyrnas hon, y gellid,) y gosodwyd allan wedd rhai yn canlyn Arfer Salisbury, i ddarllain yr Ysgrythyr Lân, fel y rhai Arfer Henffordd, rhai, Arfer gwneler pob peth mewn Trefn, Bangor, rhai Arfer Efrawg, a rhai heb wabanu un darn o honi oddi eraill Arfer Lincoln : yn awr o hyn wrth ei gilydd. Ac, oblegid hyn, allan ni bydd i'r holl Deyrnas ond y torrwyd ymaith Anthemau, Re

un Arfer. spondau, Infitatoriau, a chyfryw Ac yn gymmaint ag na ellir gowag bethau ammherthynasol, ag sod dim allan gan mwyaf mor ego sedd torri cwrs cyfan ddarllen- lur, ag na chyfodo petrusder wrth iad yr Ysgrythyr.

ymarfer o hono: i ostegu pob cyfEtto, gan nad oes fodd amngen ryw amrafael (o chyfyd yr un) ac na byddo angenrheidiol bod ym am ddosparth pob rhyw betrusder bell Reol; am hynny y gosodwyd ynghylch y modd a'r wedd y mae yma ryw Reolau, y rhai, megis deall, a gwneuthur, a chwblhâu nad ydynt ond ychydig, nifer, pob peth a gynhwysir yn y Llyfr felly y maent yn rhwydd, ac yn hwn; y cyfryw a fyddont yn cyınhawdd eu deall. Wrth hynny meryd dim mewn amryfál føddmae i chwi yma Drefn am Wedd-ion, a ant at Esgob yr Esgobaethi

, so, ac am ddarllain yr Ysgrythyr yr hwn wrth ei ddoethineb a rydd Lån, yn gwbl gyson â meddwl ac dresn er llonyddu a heddychu'r. amca: yr hen Dadau, ac o lawer ddadl, trwy na tyddo'r dretn honyn fwy llesol a c!ıymmwys na'r un no yn wrthwyneb i ddim a'r y sydd şr oeddid yn ddiweddar yn ei har- yn y Llyfr hwn. Ac o bydd Esfer. Y mae'n fwy llesol, o achos gob yr Esgobaeth mewn din petrbod yma'n gadu allan lawer o usder, yna efę a all anfon am hysbethau, o ba sawl y mae rhai heb pysrwydd at yr Arch-Esgob.

yn

[blocks in formation]
[graphic]
[ocr errors]

AM SEREMONIAU.
S. Austin yn ei amser ef, gynnydd o'r rhai hén yn sefyll

, ac yn well u eu rhifedi mor ddirfawr," hyd ganddynt lunio'r cwbl o newydd, onid oedd stad y bobl Gristianog- eithr gan iddynt ganiattau mai cy. ol mewn gwaeth cyflwr o'u ple- mhwys yw cael rhyw Seremonigid, nag oedd eiddo'r Iuddewon. au; dïau, lle gellir yn dda arfer yr Ac efe a gynghorodd fwrw ym- hên, nid oes fodd iddynt wrth reaith y fath iau a baich, tra gwasan- swm argyoeddi yr hen, yn unig am aetha'r amser i wneuthur hynny eu bod yn hên, heb ddatguddio eu yn ddistaw lieb derfysg. Eithr beth gwall synwyr eu hunain: canys os a ddywedasai S. Awstin, pe gwel- felly y mae, hwy a ddylent roddi sai 'r Seremoniau a arferid yn ddi- parch iddynt o herwydd eu Henweddar yn ein plith ni, i'r rhai nid eiddrwydd, os inynnant ddangos oedd y liiaws a arferid yn ei amser fod yn hoffach ganddynt Undeb a ef i'w cystadlu ? Cymmaint cedd Chordiad, na Newidiadau, a Newgorllawn lïaws ein Seremoniau, a ydd-wyniau, yr hyn (cymhelled bagad o honynt mor dywyll, hyd ag y gall hynny gyttuno â gosod pan oeddynt yn dyfysgu ac yn ty: allan Ffydd Crist) y sydd bob amwyllu, yn hytrach nag yn mynegi ser i'woochelyd." Ym mhellach ac yn gosod allan Ddaioni Crist i etto, i'r cyfryw ni bydd achos cyfni. Heb law hyn i gyd, nid Cyf- iawn i feio ar y Seremoniau a adraith seremoniaidd yw Efengyl awyd: canys megis y bwriwyd Grist (fel yr oedd rhan fawr o Gyf- allan y rhai a gam-arferid fwyaf, raith Moses) eithr Crefydd i was ac a oeddynt yn faich ar Gydwyanaethu Duw, nid ynghaethiwed bodau dynion heb achos ; felly'r figur, neu gysgod, eithr yn rhydd- lleill a gedwir er mwyn Rheolid yr Yspryd; gad ymfoddloni i aeth a Threfn, ac a ellir (ar achosgynnifer o Seremoniau ag a was- ion cyfiawn) en hamgenu a'u neanaetha i Drefn weddaidd, a Rhe- widio, am hynny nid ydynt i'w olaeth dduwiol ; a'r cyfryw ag a barnu yn un-fri a Chyfraith" Dduw. ynt gymmwys i gyffroi púl fedd Ym mhellach drachefn, Nid ynt wl dyn i goto ei ddyled i Dduw, Seremoniau tywyll nac aflafar, ond trwy ryw arwydd eglur ac amlwg a osodir allan fel y gallo pob dýn i'w adeiladaeth. Ym mhellach ddirnad beth y maent yn ei år. etto; Yr achos pwysfawroccaf o wyddocâu, ac i ba ddeunydd y ddiddymmu rhai' Seremoniau, maent yn gwasanaethu; fel nad cam-arferwyd hwy cyn belled, rhaid fawr unofn y cam-arferir hwy mewn rhan o herwydd dallineb rhag llaw, fel y lleill o'r blaen. Ac gau-grefyddol y rhai anghywraint yn gwneuthur hyn, nid ym yn conac annysgedig, ac mewn rhan demnio un Genedl arall, nac yn trwy annigonol gybydd-dra'r cyf- gosod dim, namyn i'n Cenedl ein ryw a geisient eu helw a'u budd hun : canys cymhesur yw yn ein eu hunain, yn hytrach na Gogon- barn ni, fod i bob Gwlad arferu'r iant Duw; fel nad oedd hayach cyfryw Seremoniau a welont hwy fodd i symmud y cam-arferaŭ, a'r yn oreu i ddyrchafu Anrhydedd a peth etto yn sefyll.

Gogoniant Duw, a thebyccaf i Eithr yn awr, am y rhai ondan- ddwyn eu pobl i Fuchedd berffaith tur a rwystrir, o herwydd cadw et a duwiol, heb nac Amryfusedd na to rai o'r hen Seremoniau : os ys- Choel-grefydd; a dodi honynt tyriant nad yw bosibl cynnal Trefn ymaith bethau eraill a ganfyddant a Rheolaeth heddychol yn yr Eg-lo amser bwy gilydd eu cam-ar wys heb rai Seremoniani, cảnt yn feru, megis yn fynych yn digwydd hawdd weled, fod achos cyfreith ar amry fal fuddion, mewn amrylawn iddynt newid eu meddyliau. fal Wiedydd yn' Ordinhadau Ac os mawr ganddynt fod yr un | Dynion.

a 3

« EdellinenJatka »